21-02-11

Hier spreekt men..

Onze moedertaal is belangrijk voor onze opvoeding, doorgeven van cultuur en onze identiteit. Daarom organiseert UNESCO vandaag de internationale dag van de moedertaal.

107d926840.jpg


Onze moedertaal heeft een belangrijke impact in onze ontwikkeling. Deze taal heeft verschillende benamingen: eerste taal, natieve taal, L1, geboortetaal.. In de wetenschap weet men al langer dat dit sociaal en psychologisch gezien een belangrijke bijdrage is van onze ontwikkeling. De eerste indrukken als baby op deze wereld, horen we international mother language day.jpgde woorden van onze moeder. Zij is de link tussen het pasgeboren afhankelijke wezen en de rest van de wereld. Als een baby de stem en de woorden hoort van zijn moeder of zoogmoeder, wordt het rustiger. Voor hem is het de taal van geborgenheid, zekerheid, liefde en warmte. Als we opgroeien, vereenzelvigen wij ons met de groep die deze taal spreekt. We voelen er ons sociaal gezien thuis. Deze taal beschermen hoort bij het culturele patrimonium en bij de identiteit van elke mens. Er zijn verschillende voorbeelden die dit inkleuren. Zoals de 'derde cultuur' kinderen of de TCK (Third culture kids). Zij horen vaak hun moedertaal letterlijk alleen van hun moeder, de omgeving spreekt vaak een heel andere taal en zij vinden ook alleen maar een houvast in hun eerste taal in de kern van het gezin. Deze kinderen hebben een eigen ontwikkeling van hun cultuur en hun identiteit. De ouders van deze TCK's zijn meestal hoog geschoold en hebben een succesvolle carriere, het gezin staat bij deze families heel centraal, echtscheidingen komen niet vaak voor. Het zijn kinderen van expats die opgroeien in een geboren, extra beveiligde omgeving. Het is zelfs mogelijk dat deze kinderen hun moedertaal niet goed machtig zijn, vaak wel oraal, maar schriftelijk niet. Vooral bij TCK's met een moedertaal dat geen wereldtaal is. In deze groep is het sociale onderzoek naar de moedertaal heel belangrijk om te achterhalen wat deze taal juist doet met kinderen en hun ontwikkeling, zonder dat ze deze taal als hun belangrijkste beschouwen.

Kinderen die opgroeien in een tweetalig gezin, kunnen dan weer twee moedertalen hebben, of beter gezegd. een moeder - en vadertaal.Het is ook vaak zo dat de moedertaal niet echt de taal is van de moeder. Bij migranten kan het zijn dat de moeder de taal van het 'thuisland' heeft geleerd en bij de geboorte dadelijk deze aangeleerde taal spreekt tegen de baby, ook in gemengde huwelijken kan het zijn dat de moeder de aangeleerde taal spreekt en het kind een grote invloed krijgt van grootouders of tantes en nonkels en zelfs van de school, iets later. Hier spreekt men dan beter van natieve taal en niet echt van moedertaal.

Unesco is al een tijd bezig, in het kader van de diversiteit, om de talen in de wereld in kaart te brengen. Hierbij stootten ze op verschillende moedertalen die dreigen te verdwijnen. Vandaag willen ze deze talen extra in de verf zetten.

In oude colonies spreekt men van een moedertaal als de taal van een etnische groep, de eerste taal of L1, is dan de taal van de colonisten, zoals bijvoorbeeld Engels, Frans, Spaans of Portugees. Dit is zo in landen zoals Kenya, Indie, Singapore, Fillipijnen, enz. JRR Tolkien schreeft in 1955 een boek over de natieve - en wiegtaal. Ook die kan verschillen. In sterke dialecten en regionale talen, krijgt de baby eerst de regionale taal te horen en leert hij dit tot hij naar school moet en de officiele taal leert gebruiken, zoals in het boek van Tolkien: het Welsh en het Engels. Engels wordt dan aanzien als natieve taal, terwijl het Welsh de wiegtaal is.

Al deze voorbeelden wijzen aan dat een taal voor ons belangrijk is. Zelfs dieren communiceren meestal met keelgeluiden, de mens heeft dit gesofistikeerd tot taal. Elke leefgroep heeft zijn eigen taal, ontwikkeld doorheen zijn evolutie en ontwikkeling als etnische groep. De afkeer van anderstaligen ligt meestal in het feit dat men zijn eigen taalgroep wil beschermen, en in het onbekende van zowel de taal als de culturele gewoontes van deze anderstaligen. Als men een taal van iemand anders leert begrijpen, valt ook vaak de angst en misnoegdheid weg. Het is dus niet alleen een cultuur gereedschap, ook een verzoeningsmiddel. De taal van iemand anders leren begrijpen of er respect voor hebben, is een eerste stap om de andere in zijn totaliteit te aanvaarden en te respecteren.

Definietie van moedertaal:

  1. Gebaseerd op origine: de eerste taal of talen die een baby hoort en waar hijzelf het eerst in communiceerde.
  2. Gebaseerd op de interne identificatie: de taal waar een spreker zich mee identificeert
  3. Gebaseerd op externe identificatie: de taal waarmee een spreker door anderen wordt geidentificeerd
  4. Gebaseerd op aanleg: de taal die men het beste kan in al zijn vormen.
  5. Gebaseerd op functie: de taal die men het meest gebruikt, emotioneel, sociaal, psychologisch.

De dag van de moedertaal van UNESCO is vooral gericht naar de talen die verdwijnen en die toch een grote impact hebben op de identiteit van leefgroepen. Deze dag is in 2000 ingevoerd om het vitale belang van taalopvoeding te onderstrepen, vooral het multitaal onderwijs wereldwijd. Een taal is niet alleen een middel om te communiceren, het is een reflectie naar de wereld toe. Talen zijn een drijfkracht van waarden en culturele expressie en zijn een essentieel onderdeel van de levende erfenis van de mensheid. Deze dag geeft aandacht aan talen die doorheen de wereld gediscrimineerd worden en zelfs verboden zijn. Iedereen heeft recht op respect voor de erfenis van zijn afkomst en dit vertaalt UNESCO naar de moedertaaldag.

De commentaren zijn gesloten.