31-10-10

Beatles for sale

600px-Beatles_-_Abbey_Road.jpg

"The Beatles" moet ik aan niemand voorstellen. Zij hadden in lifetime groot succes en dat loopt door tot de dag van vandaag. Vorige week was er in Buenos Aires een legendarische veiling van de grootste collectie over hen in Latijns Amerika. De Argentijn Raul Blisniuk verkocht zijn collectie, toch de spullen die in Argentinie aanwezig waren. De heer Blisniuk heeft nog een deel van zijn collectie in het buitenland. Hij heeft heel zijn leven de Beatles achtervolgt en als real gruppie een schat aan materiaal vergaart. De collectie was reeds een paar weken te bezichtigen in de Banco Ciudad, in het centrum van Buenos Aires. Alwaar de redactie meerdere malen even een kijkje ging nemen en de dagen van weleer terug beleefde.

De avond van de veiling was de redactie ook present. Het begon met een gratis concert van een groep Beatles-look-a-like van The Cavern in Buenos Aires. Zij speelden een uur de pannen van het dak. Het publiek bestond uit 5% kopers, 92 % gepensioneerde Beatles-fans, waaronder ook de redactie.

Hier en daar jonge groepjes muzikanten die op hun stoel, billen en zelfs in de lucht Sargent Pepper tokkelden. Her en daar zag je zelfs 60 jarigen in Beatle outfit, blijven steken in de droom op een betere wereld. De veilingmeester is overigens een fokker van de Belgische bouvier en daarom iets mededeelzamer naar de redactie toe. We laten in het midden of dat door onze Belgische afkomst is of door ons bouvier uiterlijk. In zijn Di Rupo onberispelijk pak staat hij ons even te woord voor de verkoop begint. Hij is opgetogen dat hij gekozen is om deze collectie te veilen en toont met trots de das die hij voor deze gelegenheid van zijn dochter gekregen heeft: een zwarte das met de vier Liverpolenaars in het wit afgebeeld. "Beeldig" knikken we.

Hij neemt deze veiling als een persoonlijke uitdaging aan en is zeker dat er niet veel kopers in de zaal zitten, maar die enkele onder hen zijn wel kapitaalkrachtig  genoeg om de collectie voor een goede prijs over te nemen. Hij vertelt ons dat er een paar juweeltjes tussen zitten, die hij zeker niet zal afhameren als er geen fortuin voor neergeteld wordt. Een kunst die ik machtig ben en het is als het ware een eretribuut naar de andere 4 kunstenaars toe, lacht hij.

Het podium waar de items een voor een zullen getoond worden, wordt bewaakt door vier jongelui in de kostuums van Sargent Pepper, incluis het John Lennon brilletje. Iedereen is klaar voor de grote show. De pers op het balkon flitsen als de grote meester wordt voorgesteld: Raul Blisniuk, de mastercollector. De camera's draaien de zaal rond. Buiten in de straat staan drie combi's van de bekenste nationale televisiekanalen. Raul Blisnuik is gekleed in de witte nonchalante meditatieoutfit van de jaren '60. Alleen zijn haren, of de afwezigheid ervan, duiden erop dat hij een jeugdfan was van de 4 uit Liverpool.

De geluidsinstallatie wordt getest, de kopers vragen hun nummerbord aan, terwijl we wachten klinkt het legendarische "Come Together" door de zaal. Jeugdsentiment ten top, mijn eerste singletje dat ik kocht, ik weet nog waar, in een supermarkt in Andorra op weg naar Spanje. Toen was het wachten tot we na vakantie terug thuis waren voor ik het kon spelen, dat was een lange vakantie. Come Togehter staat in de lijst van de beste 500 liedjes van de vorige eeuw, van mij mag het gerust nummer 1 staan, gedeeld met de  Bohemian Rapsody van Queen, wat verder niets ter zake doet. Het liedje is geschreven door J Lennon en McCartney. Het is de openingsong op de LP Abbey Road uit 1969. Een maand later is het als singeltje gelanceerd. Het liedje stond lang op de eerste plaats in de hitlijsten van (mogen we zeggen?) heel de wereld. Het is geinspireerd op de catastrofale campagne van Timothy Leary die goeverneur van Californie wilde worden en Ronald Reagan opzij wilde zetten. Zijn slogan was: "come together, join the party". Een maand later belandde hij in de gevangenis voor bezit van marihuana. Er wordt gezegd dat elk vers naar een Beatle refereert met een kritische touch. Zoals bijvoorbeeld 'he's one holy roller' zou slaan op de spirituele verzuchtingen van George Harrison, 'he got monkey finger, he shoot coca cola' slaag op Ringo, de grappige Beatle, 'he got ono sideboard, he one spinal cracker' is Lennon himself en 'got to be good-looking cause he's hard to see' is Paul de mooie jonge. Anderen zeggen dan weer dat het alleen maar op Lennon slaat en hij met deze song een kritisch zelfportret wilde neerzetten. However, one and one and one is three, het blijft een prachtige song.  Yesterday, het lijkt als gisteren maar de grijze massa zingt jolig mee. 

De veiling begint, de items worden een voor een getoond, een vinnige dame vertaalt voor de doven, haar handen gaan zo vlug als de lippen van de veilingmeester en ik kan u verzekeren dat Enrique vlugger spreekt dan een normaal mens kan denken, daar zal zijn truk in zitten: niet denken, betalen. Hij legt eerst uit hoe de collectie tot stand is gekomen. Dat een collectie aanleggen een kunst is. Niet elk item heeft zijn waarde voor het nageslacht, maar er zijn dingen die voor eeuwig zijn. In de tijd zelf is dat moeilijk te beoordelen, een simpele poster die boven ons bed hing, kan nu onder de hamer verdwijnen voor 1000 euro, nooit geweten dat de muren van mijn broers zoveel waard waren. Deze collectie is als een geschiedenisboek, gaat hij verder. Door deze collectie zijn de Beatles voor eeuwig gevrijwaard en zullen ze nooit in de vergeethoek geraken: originele foto's in de straten van Buenos Aires, posters voor hun films, concerten, inkomkaartjes. "De Beatlemania wil Raul nu met ons delen"

Dan neemt hij zijn hamer en het echte werk kan beginnen. Raul zit er onbewogen bij. Even gaat de gedachte door mijn hoofd waarom hij deze collectie die hij met zoveel gedrevenheid heeft vergaard van de hand doet. Zouden de prijzen die deze mensen ervoor gaan betalen, hem tevreden stellen of hem frusteren? Het eerste item is een contract door Paul McCarthy ondertekend in 1962. De tolk laat haar handen in de lucht zweven en vertaalt elk woord van de veilingmeester. Het wordt stil, buiten de vlugge woorden van Enrique, hij kijkt van links naar rechts op zoek naar bieders, De prijzen gaan de lucht in, hij knikt en ziet dat het goed gaat. Als het even blijft hangen bij 2800 euro, gebruikt hij alle trukken om de kopers te bewegen: "Dit is een contract, posters zijn er straks nog genoeg, maar er is maar 1 contract en dan nog van Paul, komaan mensen, getekend door Paul, historisch, wie biedt meer? U? fantastische, en u blijft toch niet hangen, laat u dit stuk aan u voorbijgaan voor maar 100 euro meer? Jazeker, inderdaad, 2900 euro, wie gaat hoger? wie? 3000, 3500,...3600 eenmaal andermaal, knock knock, verkocht"

De volgende poster komt aan de beurt, een poster in zwart/wit, de Beatles met hun vertrouwde maokostuum in een eenvoudige kader, 100 euro...Enrique drijft de prijs op tot 300. Een Tshirt van John Lennon, Grape Fruit, uit 1971 met een foto van john in een houten kader, lelijk ding lijkt me, maar de bordjes gaan weer omhoog. Het is nu al wel bekend waar de 5% kopers zitten, verspreid in de zaal om elkaar strategisch in het oog te kunnen houden. Beginprijs 2500 euro, Enrique krijgt het niet veel hoger, voor 3000 euro heeft de bezitter er een Tshirt bij. Na een lijst van posters  en foto's komen we aan de gouden platen. De eerste is een platina plaat van Geffen Records voor de verkoop van 1 miljoen copies van Double Fantasy van Lennon en Yoko. Toen hun zoon Sean in 1975 geboren werd, stopte Lennon zijn muziekcarriere om al zijn aandacht aan zijn zoon te geven, 5 jaar later begon hij en Ono terug te werken. Hun eerste album was Double Fantasy. Hij schreef deze album op een zeilboot aan de Bermuda-eilanden. Meer dan de vraagprijs, 2000 euro, krijgt Enrique er niet uit. De gouden platen gaan gemakkelijker van de hand, 4.000 tot 7.000 euro. De redactie leert weer bij, bij de gouden platen zit ook een gouden cassette en de gouden platen van iets later, hebben gouden cd's. De gouden plaat van Sargent Peppers Lonely Hearts Club Band gaat voor een luttele 3.200 euro van de hand. Als een van de twee laatste bieders afhaakt, probeert Enrique om er nog een paar pesos meer uit te halen, maar de bieder die afhaakt zegt hem: "Ik mag niet..." Tja, is het antwoord van de veilingmeester, dat gebeurd bij mij thuis ook al eens.

Even valt alles een beetje stil. De astronomische bedragen kome niet en Enrique vindt het nu wel welletjes geweest en wil meer uit de kast halen. "Wij zijn ook een bank en geven graag kredieten..." Hij herinnert de kopers eraan dat tot nu de prijzen niet de internationale waarde vertegenwoordigen en ze koopjes gedaan hebben, in argentijnse pesos. De andere stukken gaat hij zo niet laten gaan, verwittigd hij.

stamboom106.jpgWe komen aan het grote werk. De kaft van de kataloog, die by the way prachtig is: 4 originele foto's van de zangers, gesigneerd. "Alstublieft, en nu dames en heren, uw bordjes graag met echte bedragen," Enrique legt er de zweep op. De basisprijs is 10.000 euro...de veilingmeester speelt drie geinteresseerden tegen elkaar uit, voor ze het in de mot krijgen, valt de hamer op de prijs van 26.000 euro. Enrique buigt naar Raul en ze delen het applaus. Een veiling is geen marktbezoek, het is een kunst, spelen met de emotie van de koper, spelen met de kracht van het willen hebben. Het lijkt net of Enrique op sommige momenten een rode lap is en de bieders enerzijds een stierenvechter en anderzijds een stier zijn. Ze dansen op de bewegingen van de rode lap, op de woorden en wenken van de hamer in de lucht, vallen aan, trekken zich terug, attakeren weer...tot de hamer valt en die valt alleen als Enrique ziet dat er niets meer uit te krijgen is.

Dan komen we aan een affiche van het conert Candlestick Park met ongebruikte inkomkaartjes voor maandag 29 augustus 1966 20 u. Basisprijs 400 euro. Snel gaat de prijs omhoog, bij 5.000 euro blijft het even hangen. Enrique kijkt zijn discipelen aan, hij weet nu perfect wie zijn kopers zijn en hoe hij ze kan bespelen. "Ziet u de 6 ongebruikte inkomkaartjes? Voor 29 augustus 20u, 1966. Als de teletijdmachine ooit wordt uitgevonden en je weet nooit, hebt u reeds 6 kaartjes voor dit legendarische laatste concert van de Beatles. U kan dan ook op voorhand aan de pers vertellen dat het hun laatste zal zijn... 1.000 euro meer, we zijn aan 6.000..." en hij slaat af op 11.000 euro.

Het concert Candlestick Park San Francisco 29 augustus 1966 was inderdaad hun laatste concert. Ze zijn nog wel eens verschenen op het dak van de opnamestudio van Apple, maar als final concert, geldt 1966. Ringo zegt hierover:

 

"Er waren woorden tijdens het Candlestick Park recital, dit moest stoppen. Zo kon het niet langer. Iedereen wist wel dat dit ons laatste concert zou zijn. Pas toen we in Londen aankwamen was ik  100% zeker. We wilden allemaal stoppen, maar het was John die dit hardop zei. Hij had er genoeg van."

 

Ringo Starr
Anthology

De redactie begon honger te krijgen, er waren nog 199 items te gaan. Ik keek even verder in mijn boekje op zoek naar de gitaar van Paul McCarthy. Die wilde ik nog onder de hamer zien verdwijnen, dat stuk moest zeker een fortuin opbrengen. "De gitaar van Paul, met zijn handtekening op in goede staat, helemaal ingekaderd, een pracht exemplaar" las ik in de cataloog. Wat moet dat betekenen voor een muzikant van deze tijd, als je kan oefenen en spelen op de gitaar van Paul McCarthy, daar leg je toch een fortuin voor neer. Naast ons zat een koppel die ik niet zo goed onder de noemer van Beatlemania kon plaatsen. Echte Argentijnse aristocratie. Zij, haar in een dotje, Dior 2-piece, sjaaltje van Hermés, hij een colbertje van polo, kostuum van tweed, briljante schoenen, dure horloge. Ze had al een paar keer verveeld op haar horloge gekeken, het was een prachtexemplaar, maar daarom moest je in tijden van deze historische beatleveiling er niet om de haverklap naar kijken. Er was dus meer aan de hand, ze verveelde zich, dat was duidelijk te merken. Eerst dacht ik dat ze was meegekomen voor hem, maar al vlug bleek dat meneer zich ook stierlijk zat te vervelen. Na een korte pauze, ingelast door Enrique om de mensen even op adem te laten komen, hoorde ik dat ze wachtte op dezelfde gitaar als ik. "Dus toch fans? vroeg mijn fotograaf." "Nee, ze willen dat stuk kopen voor hun ....kleinzoon die met gitaarlessen is begonnen." Stel je voor, we keken hen verbaasd aan. Wel een mooi kadootje en Kerst is niet meer zo ver af. Er zijn nog opa's en oma's die weten wat kopen.

En eindelijk na een ellelange lijst van posters van Yellow Submarien, affiches van Let it be en foto's van de Bealtes in de straten van Buenos Aires, kwamen we aan de 'gitaar'.

na34fo01.jpg


"Elektrische gitaar van paul McCarthy Focus by Kramer, gesigneerd door Paul met foto van hem in een grote houten kader, attest van de veiling van Christie's van november 1995"

Alstublieft, een natte droom van elke gitarist in spe. Ik zag de ogen van het kleinkind al als hij dit grote pak onder de kerstboom zal zien liggen. En dan de ontnuchtering: "Wie zijn dat, de Beatles?" Hopelijk is hij niet te wereldvreemd en heb ik het helemaal mis.

Basisprijs 2.000 euro, belachelijk, maar basisprijzen zijn vaak laag om mensen te trekken. Het gaat gestaag op tot 4.000 euro. Daarna schieten er van de 4 geinteresseerden nog 2 over, waarvan opa en oma er niet bij zijn. Vond ik een beetje zwak. Een jonge vrouw en een gesettelde corpulente heer. Mijn sympathie ging uiteraard naar de vrouw. 

Zij ging gemakkelijk met 500 euro omhoog. De corpulente heer ook, tot hij een beetje kriegel werd door de dame die niet terugdeinsde. '+1.000' riep hij verveeld. Enrique keek naar de dame en zei: 'we zitten aan 6.000 , laat u het gaan?' Ze twijfelde, het deed pijn, dat zag je, maar moedig zette ze nog eens 500 bij op de prijs. De man had er genoeg van: "8.000" en keek triumfantelijk naar de dame die ridderlijk toegaf dat ze verslagen was. 8.000 euro, ikzelf had de indruk dat het eigenlijk een koopje was. De aristocats naast ons dropen af, waarschijnlijk naar het restaurant en daar had de redactie ook wel zin in. Nog even bleven we zitten tot de gitaar van Keith Richards onder de hamer verdween, maar tot onze grote verbazing was daar geen enkele koper voor. Tja Beatlemania kan je niet mengen met de Rolling Stones. Onze fotograaf wilde nog blijven om op de replica van de Rolls Royce van Lennon te bieden, maar ik trok hem vlug mee aan zijn mouw. Als Vlaanderen dezer dagen nog geen budget heeft om het meest gerenomeerde balletgezelschap van Europa en misschien wel van de wereld te onderhouden, heeft de goednieuwskrant zeker geen geld voor kitchcultuur. We hadden al een kataloog gekocht die overigens prachtis is. De 'lage' prijs van de gitaar deed pijn, maar een auto...boys will be boys.

 

lennon-600x334.jpg

 

Terwijl we stilletjes naar buitengingen hoorden we Enrique de volgende gouden plaat aanprijzen, "voor de song. you dont need to say you love me"...en het hoeft niet, ik voel het 'in the air'" Een geboren acteur, een echte veilingmeester, een kweker van het nobele hondenras: de Belgische bouvier.

 

beatles104.jpg

 

 



De commentaren zijn gesloten.